Trump krijgt een verbluffend njet van de rechtbank(en), maar daarmee wordt de onzekerheid alleen maar groter

De goudmarkt beleefde eerder deze week een opmerkelijke ommekeer toen de goudprijs zich terugtrok van recente hoogtepunten, gedreven door dezelfde geopolitieke krachten die eerder de stijging van het metaal hadden aangewakkerd. We hoeven er ongetwijfeld geen tekening bij te maken: het is Donald Trump die de financiële markten in een ijzeren wurggreep heeft genomen. 

De recente volatiliteit van goud is inderdaad rechtstreeks terug te voeren op de immer fluctuerende handelsbetrekkingen tussen grote economische machten. Rond die handelsbetrekkingen wordt beurtelings warm en koud geblazen.

Vorige week zorgde de beoordeling van president Donald Trump dat de onderhandelingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten "nergens toe leidden" ervoor dat beleggers op zoek gingen naar veilige havens, waardoor goud naar de hoogste slotkoers sinds 7 mei steeg. Deze pessimistische vooruitzichten versterkten de traditionele rol van goud als afdekking tegen geopolitieke onzekerheid. Die onzekerheid werd donderdagmorgen nog een stuk groter. De Amerikaanse handelsrechtbanken, met name het United States Court of International Trade, hebben recentelijk geoordeeld dat voormalig president Donald Trump zijn bevoegdheden heeft overschreden bij het opleggen van brede importtarieven, bekend als de "Liberation Day"-tarieven. Deze tarieven, die een basisheffing van 10% op vrijwel alle importen en hogere tarieven op producten uit landen met aanzienlijke handelsoverschotten zoals China en de Europese Unie omvatten, werden als onwettig verklaard.

De rechtbank oordeelde dat Trump de grenzen van de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) uit 1977 heeft overschreden. Volgens de rechters bood deze wet niet de wettelijke basis voor het opleggen van dergelijke brede tarieven zonder goedkeuring van het Congres. Ze benadrukten dat langdurige handelsonevenwichtigheden en afhankelijkheid van buitenlandse productie geen "ongebruikelijke en buitengewone bedreiging" vormen die een nationale noodtoestand rechtvaardigen.

De uitspraak heeft geleid tot een permanente stopzetting van de betrokken tarieven, met onmiddellijke instructies aan de douane om de inning van deze heffingen te staken. Hoewel sommige sectorale tarieven, zoals die op staal, aluminium en auto's onder Sectie 232 van de Trade Expansion Act van 1962, onaangetast blijven, zijn de bredere "Liberation Day"-tarieven ongeldig verklaard.

De federale regering heeft aangegeven in beroep te gaan tegen de uitspraak en overweegt alternatieve juridische routes, zoals het gebruik van Sectie 122 van de Trade Act van 1974, die tijdelijke tarieven tot 15% voor 150 dagen toestaat zonder formeel proces. Daarnaast wordt gekeken naar Sectie 301, die tarieven mogelijk maakt na een formeel onderzoek naar oneerlijke handelspraktijken.

De financiële markten reageerden positief op de uitspraak, met stijgende aandelenfutures en oplopende prijzen voor grondstoffen zoals koper en olie. Importeurs en kleine bedrijven verwelkomden de beslissing, terwijl de regering benadrukte dat grote handelsdeficieten een nationale noodsituatie vormen en dat ze nog steeds van plan is uitvoerende bevoegdheden te gebruiken om economische problemen aan te pakken.

Deze uitspraak benadrukt de constitutionele beperkingen van de uitvoerende macht in het handelsbeleid en kan aanzienlijke gevolgen hebben voor toekomstige Amerikaanse handelsstrategieën en internationale onderhandelingen. Het verhaal over de importtarieven wordt ongetwijfeld nog vervolgd.