L-vormige economie: waarom de Amerikaanse economie dreigt af te glijden naar langdurige stagnatie

Wat is een L-vormige economie en welke signalen wijzen hierop?

Nu groeit echter de bezorgdheid dat de economie eerder richting een L-vorm beweegt. Zo'n patroon wordt gekenmerkt door een scherpe groeivertraging die vervolgens overgaat in een lange periode van zwakke economische activiteit, zonder een krachtig herstel. De Amerikaanse economie bevindt zich niet noodzakelijk in een diepe recessie, maar verschillende indicatoren wijzen erop dat de dynamiek afneemt. De consumptiegroei vertraagt, bedrijven worden voorzichtiger met investeringen en de arbeidsmarkt begint geleidelijk af te koelen.

Een belangrijke oorzaak is het effect van de langdurig hoge rente. De Federal Reserve hield de rente geruime tijd hoog om de inflatie onder controle te krijgen. Dat beleid heeft zijn doel deels bereikt, maar maakt lenen duurder voor gezinnen en bedrijven. Hypotheken, autoleningen en bedrijfskredieten zijn aanzienlijk kostbaarder geworden, waardoor consumenten minder uitgeven en ondernemingen investeringsprojecten uitstellen.

Daarnaast beginnen de gevolgen van de enorme overheidsuitgaven van de voorbije jaren af te nemen. Tijdens en na de pandemie ondersteunden omvangrijke stimuleringsprogramma's de economische groei, maar dat effect dooft geleidelijk uit. Tegelijk blijft de Amerikaanse overheid kampen met hoge begrotingstekorten en een snel oplopende staatsschuld, waardoor de ruimte voor nieuwe stimuleringsmaatregelen beperkter wordt.

Ook de arbeidsmarkt vertoont signalen van normalisering. Hoewel de werkloosheid historisch gezien nog steeds laag is, neemt het aantal nieuwe vacatures af en stijgt het aantal ontslagen in sommige sectoren. Bedrijven worden terughoudender bij het aannemen van personeel en de loonstijgingen beginnen af te vlakken. Dat kan de consumptie verder afremmen, aangezien de Amerikaanse economie sterk afhankelijk is van de bestedingen van huishoudens.

Daar komt bij dat de economische groei steeds meer afhankelijk is geworden van een beperkt aantal sectoren, vooral technologie en kunstmatige intelligentie. Deze bedrijven blijven indrukwekkende resultaten neerzetten, maar hun succes compenseert steeds minder de zwakkere prestaties in andere delen van de economie, zoals de industrie, de commerciële vastgoedmarkt en kleinere ondernemingen. Hierdoor ontstaat een economie waarin een relatief kleine groep bedrijven de groei draagt, terwijl de rest nauwelijks vooruitgang boekt.

Volgens analisten schuilt daarin het grootste risico. Wanneer ook de technologiesector zou vertragen of beleggers minder optimistisch worden over de toekomstige winstgroei, kan de economische motor snel aan kracht verliezen. In dat scenario dreigt de Amerikaanse economie terecht te komen in een langdurige periode van matige groei, gekenmerkt door lage productiviteitsgroei, terughoudende investeringen en een zwakke consumptie. De overgang van een K-vormige naar een L-vormige economie weerspiegelt daarmee de vrees dat de uitzonderlijke groeifase van de afgelopen jaren plaatsmaakt voor een langere periode van economische stagnatie, waarin herstel veel moeilijker en trager verloopt dan tijdens eerdere conjunctuurcycli.