Edelmetalen marktupdate september: hoe goud, zilver en platina reageren op rente en inflatie

Welke invloed hadden de sterke dollar en olieprijzen op de markten in september?

De dollar maakte in september een duidelijke draai naar boven. De dollarindex stond begin september rond 99,7 en liep tegen het einde van de maand op richting 101. De combinatie van hogere Amerikaanse rentes, een relatief veerkrachtige Amerikaanse economie en de verwachting dat de Fed de rente mogelijk nog verder moet optrekken, gaf de dollar steun. Ook de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten werkten tijdelijk in het voordeel van de Amerikaanse munt als veilige haven. Voor Europese beleggers is dat dubbel interessant. Een sterkere dollar verzacht voor een eurobelegger een deel van een eventuele daling van goud in dollars, maar voor de goudprijs zelf vormt een stijgende dollar doorgaans een tegenwind. De dollar heeft bovendien nog een ander verhaal: de Amerikaanse begroting en overheidsschuld blijven structurele kwetsbaarheden. Daardoor kan de huidige dollarsterkte eerder een rente- en groeifenomeen zijn dan het begin van een langdurige nieuwe dollartrend.

Olie kende een zeer volatiele september. Brent begon de maand rond 95 dollar per vat, nadat de hernieuwde spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran en de problemen rond de Straat van Hormuz de vrees voor bevoorradingsproblemen hadden aangewakkerd. WTI begon rond 90 dollar. In de loop van de maand volgden echter forse bewegingen in beide richtingen. Op momenten dat er hoop ontstond op onderhandelingen en een gedeeltelijke heropening van de oliestromen, daalde de olieprijs scherp. Toen de geopolitieke spanningen opnieuw oplaaiden, schoot hij weer omhoog. Tegen 28 september noteerde WTI rond 93 à 94 dollar en Brent rond 98 dollar. Daarmee stond olie per saldo hoger dan aan het begin van september, maar vooral de volatiliteit is belangrijk. Een langdurig hoge olieprijs vormt een gevaar voor de inflatie, omdat energie vrijwel onmiddellijk doorwerkt in transport, productie en consumentenprijzen.

De Amerikaanse inflatie bleek in september nog altijd hardnekkig. De meest recente beschikbare CPI-cijfers, over augustus, lieten een stijging van 3,4 procent op jaarbasis zien. De kerninflatie bedroeg 2,4%. Vooral energie bleef problematisch: de energiecomponent lag in augustus maar liefst 16,3% hoger dan een jaar eerder. De maandelijkse CPI steeg bovendien met 0,4%, tegenover slechts 0,1% in juli. Daarmee is de inflatie duidelijk hoger dan de doelstelling van de Fed. Belangrijk is dat de september-CPI zelf pas in oktober wordt gepubliceerd. De Fed moet dus momenteel beslissingen nemen op basis van oudere inflatiecijfers, terwijl de olieprijs opnieuw een extra inflatoire impuls kan geven. Dat maakt het moeilijker om snel terug te keren naar een omgeving van dalende rente. De Amerikaanse centrale bank verwacht volgens haar septemberprognoses dat de PCE-inflatie in 2026 gemiddeld 3,7% bedraagt en pas in 2027 terugvalt naar ongeveer 2,3%.

De Amerikaanse economie doet het ondertussen beter dan het rentebeleid op het eerste gezicht zou doen vermoeden. Het reële bbp groeide in het tweede kwartaal met een geannualiseerde 1,5%, na 2,1% in het eerste kwartaal. Dat is geen spectaculaire groei, maar evenmin een recessiecijfer. Vooral de particuliere binnenlandse vraag bleef behoorlijk sterk. De Fed rekent voor heel 2026 op ongeveer 2,3% reële groei en ziet de werkloosheid rond 4,1% uitkomen. Dat verklaart waarom de centrale bank ruimte heeft om de rente relatief hoog te houden. De economie lijkt voorlopig sterk genoeg om hogere rente te verdragen, terwijl tegelijkertijd de inflatie te hoog blijft om zonder meer opnieuw een soepel monetair beleid te rechtvaardigen. Voor de financiële markten is dat een merkwaardige combinatie: geen diepe recessie, maar ook geen terugkeer naar het extreem goedkope geld van de afgelopen jaren.

Goud kende in september aanvankelijk nog enkele sterke dagen. Begin september sloot het rond 4.328 dollar per ounce en op 3 september werd rond 4.470 dollar bereikt. Daarna keerde het sentiment geleidelijk. De Fed-renteverhoging, de stijgende dollar en hogere obligatierentes zetten druk op het edelmetaal. Op 25 september sloot goud rond 4.285 dollar en op 28 september zakte de spotprijs tijdelijk richting 4.210 à 4.260 dollar. Daarmee verloor goud in september terrein, terwijl het nog altijd ver boven de niveaus van een jaar geleden staat. De terugval moet daarom vooral worden gezien als een correctie binnen een veel grotere langetermijntrend. Het opvallende is dat goud ondanks een sterkere dollar, hogere rentes en een hogere olieprijs nog altijd op zeer hoge niveaus blijft. Dat suggereert dat de onderliggende vraag niet verdwenen is.

Op korte termijn is goud volgns The House kwetsbaar zolang de combinatie van hogere olie, hardnekkige inflatie, een sterke dollar en een mogelijk verdere renteverhoging blijft bestaan. Een daling richting 4.000 dollar zou daarom niet onlogisch zijn wanneer de Amerikaanse rente verder oploopt. Maar daar staat een belangrijk tegengewicht tegenover. Centrale banken blijven goud gebruiken als diversificatie tegenover de dollar en staatsobligaties, terwijl geopolitieke onzekerheid en de enorme Amerikaanse en Europese overheidsschulden de strategische aantrekkingskracht van goud ondersteunen. Bovendien heeft goud inmiddels laten zien dat het zelfs onder zeer ongunstige renteomstandigheden bijzonder sterk kan blijven. Voor de langere termijn blijft het daarom een verhaal van monetaire onzekerheid, centrale-bankvraag, fiscale risico's en diversificatie. De huidige correctie hoeft dan ook niet het einde van de goudmarkt te betekenen; ze kan evengoed een noodzakelijke afkoelingsfase zijn na de uitzonderlijke stijging van de voorbije jaren.

Zilver kreeg in september nog harder te maken met winstnemingen en een sterkere dollar. Begin september stond zilver rond 64 dollar per ounce en tegen het einde van de maand zakte het richting 62 à 63 dollar. Dat lijkt op het eerste gezicht een beperkte daling, maar het verbergt een veel grotere volatiliteit. Zilver blijft immers een veel kleinere markt dan goud en reageert daardoor sterker op veranderingen in liquiditeit en sentiment. Tegelijkertijd blijft het fundamentele verhaal interessant. Zilver is niet alleen een monetair metaal, maar ook een industrieel metaal. Elektronica, zonne-energie, elektriciteitsinfrastructuur, datacenters en andere technologieën gebruiken zilver. Daardoor kan een aantrekkende industriële vraag de zilvermarkt ondersteunen, zelfs wanneer de rente hoog blijft. Het grote verschil met goud is echter dat zilver veel gevoeliger is voor economische schommelingen.

Juist daarom blijft zilver op langere termijn volgens The House potentieel interessant, maar met veel grotere risico's. Wanneer de Amerikaanse rente uiteindelijk begint te dalen en de dollar verzwakt, kan zilver relatief snel reageren. Een terugkeer van beleggers naar grondstoffen en edelmetalen kan dan voor een hefboomeffect zorgen. Tegelijkertijd is zilver kwetsbaar wanneer de Amerikaanse economie sterk vertraagt, omdat een deel van de vraag industrieel is. De verhouding tussen goud en zilver blijft daarom een belangrijke indicator. Wanneer goud zich stabiliseert en zilver achterblijft, kan de verhouding opnieuw oplopen; wanneer het beleggerssentiment naar edelmetalen terugkeert, kan zilver juist veel sneller stijgen dan goud. Dat maakt zilver eerder het volatielere groeiluik van een edelmetalenportefeuille dan een pure veilige haven.

Platina vertoonde in september een ander patroon. Het begon de maand rond 1.740 dollar per ounce, steeg tussentijds richting 1.800 dollar en sloot de maand tot dusver ongeveer rond het oorspronkelijke niveau. Op 25 september bedroeg de prijs ongeveer 1.778 dollar, waarna ook platina op 28 september terugviel richting 1.740 dollar. De markt blijft daarmee duidelijk volatieler dan goud. Platina heeft bovendien een andere fundamentele structuur. De vraag komt veel sterker uit de industrie, onder meer uit de automobielsector, chemische industrie en verschillende toepassingen in waterstoftechnologie. Tegelijkertijd is het aanbod geconcentreerd in een beperkt aantal producerende landen. Dat kan bij aanbodproblemen snel tot forse prijsbewegingen leiden.

Platina kan daardoor profiteren van een combinatie van structureel krap aanbod en een herstel van de industriële vraag, maar is minder rechtstreeks verbonden met monetaire onzekerheid dan goud. Wanneer de wereldeconomie versnelt, kan platina daarvan profiteren; bij een recessie kan juist de industriële component wegen. De huidige waardering blijft daarom sterk afhankelijk van de verwachtingen rond de autosector, industriële productie, waterstof en mijnbouwproductie. Voor beleggers die naast goud en zilver ook naar platina kijken, biedt het metaal vooral diversificatie binnen de edelmetalen.

September heeft kort samengevat opnieuw laten zien hoe nauw de verschillende markten met elkaar verbonden zijn. Hogere olie veroorzaakt inflatievrees, die leidt tot hogere renteverwachtingen. Hogere rente ondersteunt de dollar, terwijl beide factoren druk zetten op goud, zilver en platina. Maar hetzelfde mechanisme kan later ook in de tegenovergestelde richting werken. Als olie stabiliseert, de inflatie afneemt, de Amerikaanse economie vertraagt en de Fed opnieuw ruimte krijgt voor renteverlagingen, kunnen de dollar en obligatierentes dalen. Dan komt er opnieuw zuurstof voor edelmetalen. De belangrijkste ontwikkeling om de komende maanden te volgen is daarom niet één afzonderlijke goudprijs, maar de combinatie van Amerikaanse inflatie, olieprijs, tienjaarsrente en dollar. Zolang die vier factoren tegenwerken, kunnen edelmetalen verder corrigeren. Zodra ze draaien, ligt vooral bij zilver en platina een krachtige inhaalbeweging mogelijk. Goud blijft daarbij de kern van het monetaire verhaal, zilver het meer volatiele tussengebied tussen monetair en industrieel metaal, en platina het edelmetaal dat het sterkst verbonden is met de industriële cyclus. De septembercorrectie verandert daarmee vooral het korte-termijnbeeld; de langetermijnargumenten voor edelmetalen zijn nog steeds aanwezig.