Zelfs Warren Buffett waarschuwt dat de dollar niet onsterfelijk is

De Verenigde Staten dragen vandaag een gigantische staatsschuld die jaar na jaar verder groeit. Tegelijk blijft de overheid grote begrotingstekorten opstapelen, zelfs in periodes waarin de economie relatief sterk draait. Om dat systeem draaiende te houden, speelt de centrale bank een cruciale rol. Zodra financiële markten onder druk komen of de economie vertraagt, ontstaat telkens opnieuw de verwachting dat de Federal Reserve liquiditeit zal injecteren, rentes zal verlagen of indirect schuld zal ondersteunen. Dat voedt het gevoel dat het systeem afhankelijk is geworden van steeds meer geldcreatie.

Buffett begrijpt dat een munt uiteindelijk niet alleen steunt op economische cijfers, maar vooral op vertrouwen. Zolang beleggers, centrale banken en handelspartners geloven dat de VS hun schulden kunnen beheren en hun instellingen stabiel blijven, behoudt de dollar zijn machtige positie. Maar wanneer dat vertrouwen begint af te brokkelen, kan de perceptie snel veranderen. Dat hoeft niet onmiddellijk tot een instorting te leiden, maar wel tot een geleidelijke verschuiving waarbij landen meer goud kopen, alternatieve handelsroutes ontwikkelen of hun reserves diversifiëren buiten de dollar.

Daar komt ook de geopolitieke dimensie bij. De Verenigde Staten hebben de dominantie van de dollar jarenlang gebruikt als strategisch machtsinstrument via sancties, controle over betalingssystemen en financiële druk op tegenstanders. Hoewel dat op korte termijn effectief kan zijn, stimuleert het tegelijk andere landen om minder afhankelijk te worden van het Amerikaanse systeem. Vooral China, Rusland en verschillende landen in het Midden-Oosten zoeken actief naar manieren om handel in andere valuta af te rekenen of goudreserves uit te bouwen.

Buffett zegt daarmee niet dat de dollar morgen verdwijnt. Hij wijst eerder op een fundamentele kwetsbaarheid: een financieel systeem kan veel langer overeind blijven dan critici verwachten, maar wanneer schulden te groot worden en geldcreatie structureel wordt, verschuift de aandacht van economische fundamenten naar puur vertrouwen. En vertrouwen is fragiel.

Voor beleggers betekent dat volgens veel marktwaarnemers dat bescherming belangrijker wordt. Niet noodzakelijk door volledig uit de dollar te stappen, maar door meer aandacht te geven aan reële activa zoals grondstoffen, energie, kwaliteitsbedrijven en goud. Het idee daarachter is eenvoudig: als de koopkracht van geld geleidelijk wordt uitgehold, behouden tastbare activa op lange termijn vaak beter hun waarde dan papieren beloften.