Amerikaanse staatsschuld en goud: waarom de financieringscrisis van Washington de schuldontwaarding versnelt

Waarom verschoont ITM de focus van de Amerikaanse schuld naar de financieringsrente?

Daarmee verschuift volgens ITM het probleem van “hoeveel schuld heeft Amerika?” naar “tegen welke rente kan Amerika die schuld nog financieren?” Dat is een wezenlijk verschil. Bijna 40.000 miljard dollar schuld is op zichzelf niet noodzakelijk een acute crisis, maar wanneer steeds grotere bedragen tegen hogere rente moeten worden geherfinancierd, neemt de druk op de begroting snel toe. Washington moet dan steeds meer belastinginkomsten gebruiken voor rente in plaats van voor infrastructuur, defensie, sociale programma's of economische investeringen. Vervolgens ontstaat de verleiding om opnieuw te lenen, waardoor de schuld verder stijgt.

ITM ziet bovendien een tweede, monetair probleem. Beleggers zouden volgens deze visie niet uitsluitend hogere rendementen verlangen omdat de Amerikaanse economie sterk is, maar omdat zij meer compensatie willen voor inflatie, begrotingstekorten en het risico dat toekomstige dollars minder koopkracht hebben. Dat is vooral relevant voor langlopende obligaties. Een belegger die 30 jaar geld uitleent, wil immers worden gecompenseerd voor het risico dat de dollar gedurende die periode aanzienlijk in waarde verliest.

Daarom ziet ITM ook de recente maatregelen van de Amerikaanse schatkist, zoals grotere terugkoopoperaties van staatsobligaties, als een belangrijk signaal. Die maatregelen zijn officieel bedoeld om de liquiditeit van de Treasury-markt te verbeteren en zijn niet hetzelfde als kwantitatieve verruiming, maar ze laten volgens ITM wel zien dat Washington steeds gevoeliger wordt voor de financieringskosten van zijn schuld.

De grote schuldencrisis begint in dit scenario dus wanneer schuld en rente elkaar gaan versterken. Eerst stijgt de schuld, vervolgens stijgt de rente, daarna stijgen de rentelasten en daardoor is opnieuw meer schuld nodig. Uiteindelijk blijven er grofweg vier mogelijkheden over: belastingen verhogen, uitgaven verminderen, de economie veel sneller laten groeien of de waarde van het geld laten dalen. ITM legt vooral nadruk op die laatste mogelijkheid: inflatie en monetaire verruiming kunnen de reële waarde van de schulden verminderen, maar betekenen tegelijk een verlies aan koopkracht voor houders van dollars en obligaties.

Dat verklaart ook waarom ITM goud centraal stelt in de beleggingsvisie. De kern van de redenering daarachter is niet dat goud automatisch stijgt zodra de rente stijgt, maar dat goud volgens deze redenering bescherming biedt tegen het uiteindelijke risico van monetaire schuldontwaarding. De recente daling van goud verandert volgens ITM daarom niets aan het onderliggende schuldenprobleem; zij kan juist het gevolg zijn van liquiditeitsbehoefte, winstnemingen en marktpositionering. De vraag is uiteindelijk niet alleen hoeveel dollars Washington terugbetaalt, maar hoeveel koopkracht die toekomstige dollars nog vertegenwoordigen.