2025, Wat een jaar...

2025, wat een jaar...

We hoeven er ongetwijfeld geen tekening bij de maken: 2025 was een uitzonderlijk jaar voor edelmetalen. Goud, zilver en platina presteerden beter dan vrijwel alle andere activaklassen, waaronder aandelen, bitcoin (de best presterende belegging van 2024) en zelfs beursindexen die de aandelen uit de sector van de kunstmatige intelligentie volgen. Dat was op de beurzen een van de populairste beleggingsthema’s van 2025. Zilver en platina stegen in 2025 elk met ongeveer 150 procent, terwijl goud een zeer respectabel rendement van 64 procent liet zien. De vraag moet nu worden gesteld wat die forse stijging van de prijzen voor edelmetalen verklaart. En misschien belangrijker nog: zullen goud, zilver, platina enzovoort de goede prestaties uit 2025 kunnen verder zetten? Een belangrijk verschil ten opzichte van vroeger is dat de prijsevolutie bij de edelmetalen minder dan ooit afhankelijk is van de economische situatie en van de evolutie van de rentevoeten. Want er spelen heel andere factoren op de markt...

Overzicht 2025

Waarom presteerden activa zoals de edelmetalen die ooit door Warren Buffett werden weggezet als “barbaarse relieken” uit een tijdperk dat lang voorbij is en door beleggers als ouderwets werden beschouwd, zo uitzonderlijk goed? De achterliggende reden is dat de mondiale omstandigheden fundamenteel – en misschien wel onomkeerbaar – zijn veranderd. De belangrijkste factoren achter de stijgende goudprijs waren verschuivende geopolitieke verhoudingen die centrale banken aanzetten tot het aanleggen van voorraden goud in plaats van dollars, groeiende zorgen bij beleggers over de kredietwaardigheid van de Amerikaanse overheid en dus opnieuw van de dollar), aanhoudende inflatie die de koopkracht van papieren valuta ondermijnt, en toenemende onevenwichten tussen vraag en aanbod.

En dan mogen we natuurlijk ook de rol van de centrale banken niet over het hoofd zien, want die bleven in 2025 op grote schaal goud kopen. Deze krachten zullen naar verwachting ook in 2026 niet verdwijnen. Daarom mogen we verwachten dat edelmetalen, waaronder goud, zilver en platina, ook in het komende jaar sterk blijven presteren. Deglobalisering en de aanhoudende verschuiving richting grondstoffennationalisme en bescherming van kritieke materialen bieden bovendien extra steun, niet alleen voor edelmetalen maar voor de hele grondstoffensector.

De goudprijs is in 2025 met meer dan 60% gestegen en boekte de beste jaarprestatie sinds 1979 en het derde positieve jaar op rij. De rally bij het gele metaal werd ondersteund door een veelheid aan factoren, waaronder de impact van Amerikaanse renteverlagingen, tariefspanningen en een sterke vraag van beursgenoteerde fondsen en centrale banken. Zilver heeft goud in 2025 echter nog ruimschoots overtroffen. Het grijze metaal, dat de afgelopen dagen wilde prijsschommelingen heeft doorgemaakt, boekte een winst op jaarbasis van bijna 150%. Ook dit is de beste jaarprestatie voor zilver sinds 1979. De prijsstijging van zilver is het gevolg van een combinatie van een laag aanbod en een hoge vraag vanuit India, evenals industriële behoeften en tarieven.

CME Group, een van 's werelds grootste handelsbeurzen voor grondstoffen, maakte in de laatste week van december bekend dat de margin vereisten voor goud, zilver, platina en palladium vanaf 1 januari werden verhoogd. En dat dus voor de tweede keer in amper één week tijd. In een verklaring liet het bedrijf weten dat de beslissing is genomen in het kader van de gebruikelijke beoordeling van de marktvolatiliteit om een passende onderpanddekking te garanderen. Dit betekent dat handelaren meer geld moeten inleggen om zich in te dekken tegen een wanbetaling bij de levering van het contract. CME Group verhoogde de margin vereisten voor edelmetalen rond Kerstmis voor de eerste keer, wat leidde tot een scherpe daling van de goud- en zilverfutures.

Op de beurzen viel ook heel wat te beleven, dat hoeft waarschijnlijk geen betoog. De MSCI All Country World Index steeg in 2025 met meer dan 21% en bereikte onlangs een recordhoogte. De Europese aandelen (inclusief uiteraard ook de Belgische) stegen eveneens sterk, met name dankzij winsten in de banksector, maar een herziening van de waarderingen zou de opwaartse beweging in 2026 kunnen beperken. De Europese bankensector heeft in 2025 een bloeiperiode doorgemaakt, met de sterkste jaarresultaten sinds 1997. Na een sterk derde kwartaal moeten banken nu beslissen hoe en waar ze hun aanzienlijke overtollige kapitaal in 2026 gaan inzetten. Strategen zien de sector als een aantrekkelijke diversificatiemogelijkheid voor beleggers in 2026. Of dat effectief ook zo zal zijn, moet uiteraard nog afgewacht worden.

 Hoe zat het met de economie? Het jaar 2025 zal economisch worden herinnerd als een kantelpunt waarin structurele spanningen zichtbaar werden die zich al jaren hadden opgebouwd. In Europa, de Verenigde Staten en de rest van de wereld stond vrijwel alles in het teken van rente, schulden en vertrouwen in monetair beleid. De wereldeconomie groeide nog wel, maar duidelijk trager en ongelijk, terwijl financiële markten voortdurend balanceerden tussen hoop op renteverlagingen en angst voor hardnekkige inflatie.

In de Verenigde Staten bleef de economie in 2025 verrassend veerkrachtig, ondanks de sterkste monetaire verkrapping in decennia. De beleidsrente van de Federal Reserve bleef gedurende het grootste deel van het jaar op een hoog niveau, rond 5¼–5½%. Inflatie daalde wel ten opzichte van de pieken van 2022 en 2023, maar bleef hardnekkig boven de doelstelling, vooral door diensteninflatie en loondruk. De Fed verlaagde de rente pas laat in het jaar zeer voorzichtig, vooral om spanningen in de obligatiemarkt te temperen. De lange rente bleef relatief hoog, mede door enorme begrotingstekorten en een explosieve uitgifte van staatsobligaties. Dit leidde tot zorgen over de houdbaarheid van de Amerikaanse schuld en zette druk op banken, vastgoed en rentegevoelige sectoren.

 De Amerikaanse economie verliet 2025 met één uitdrukking die het gedrag van de consumenten typeert: K-vormig. In 2025 is de kloof tussen de economische “haves” en “have-nots” verder gegroeid. Het sentiment verslechterde, vooral onder huishoudens in het middensegment van de inkomensverdeling, die onder druk kwamen te staan door een afkoelende arbeidsmarkt en vreesden voor inflatie als gevolg van invoerheffingen. In november lag de werkloosheid op 4,6%, het hoogste niveau in vier jaar. Uit de laatste meting van het consumentenvertrouwen van de University of Michigan van vorig jaar blijkt dat bijna twee derde van de respondenten verwacht dat de werkloosheid in het komende jaar verder zal stijgen.

In Europa was het economische beeld somberder. De eurozone kampte in 2025 met zwakke groei, vooral in Duitsland en Italië, waar industrie en export onder druk stonden. De Europese Centrale Bank hield de beleidsrente lange tijd hoog, rond 4 procent, ondanks afzwakkende groei. De ECB bevond zich in een lastig spanningsveld: inflatie was weliswaar gedaald, maar kerninflatie bleef te hoog om snel te versoepelen. Pas in de tweede helft van het jaar begon de ECB voorzichtig te praten over renteverlagingen, vooral om financiële stress in Zuid-Europa te voorkomen. De hoge rente woog zwaar op bedrijven en huishoudens, met dalende investeringen en een afkoelende woningmarkt als gevolg.

En dan was er nog bitcoin. Ondanks het bereiken van een nieuw recordhoogte in 2025 heeft bitcoin sinds oktober moeite om weer vaste grond onder de voeten te krijgen en beleefde de cryptomunt in november zijn grootste maandelijkse daling sinds medio 2021. Inmiddels werd het jaar 2025 afgesloten met een verlies van meer dan 6%, na in de twee voorgaande jaren nog jaarwinsten te hebben geboekt.