Donald Trump blijft de wild card op de financiële markten

De tarieven blijven het sentiment op de financiële markten bepalen en dat dus met dank aan Donald Trump. Laten we het verhaal van die tarieven nog eens opwarmen. Donald Trump heeft sinds begin 2025 een nieuw tarifair regime opgezet waarin importtarieven structureel verhoogd zijn, tenzij landen nieuwe overeenkomsten sluiten. Voor de EU en Japan resulteerden onderhandelingen in tariefverlagingen naar 15%, in ruil voor enorme Amerikaanse investeringen en markttoegang. Voor andere landen ligt het basisniveau op 10%, maar dat kan stijgen tot 15–20%, vooral als er geen bilaterale deals zijn gesloten. Belangrijke sectoren zoals auto’s, staal en aluminium blijven onder verhoogde tarieven tot 50% vallen. Hoewel de financiële markten enige opluchting toonden na de deal met Europa, waarschuwden economen voor de economische gevolgen: hogere consumentenprijzen, handelsverstoring en groei‑risico op lange termijn. Maar er was uiteraard nog meer economisch nieuws.

Op het vlak van de rente viel er de afgelopen weken heel wat te melden. Begin juni, op 5 juni 2025, besloot de Europese Centrale Bank (ECB) tot de achtste opeenvolgende renteverlaging. De rente werd met 25 basispunten verlaagd: de depositofaciliteit ging van 2,25 % naar 2,00 %, de refi-rente naar 2,15 % en de marginal lending facility naar 2,40 %. Deze daling hing samen met inflatiecijfers die daalden tot ongeveer 1,9 % (net onder het doel van 2 %), een versterkte euro en versoepelde binnenlandse prijsdruk. Sedert juli 2025 (beslissing van 24 juli) ging de ECB op de rem staan en liet alle drie haar belangrijkste rente-instrumenten onveranderd. Ondanks verwachting van verdere versoepeling, besloot de Raad van Bestuur rust te houden vanwege onzekerheid rond de handelspolitiek tussen de EU en de VS en omdat inflatie opnieuw stabiliseerde rond het 2%‑doel. De verwachting is dat de depositofaciliteit op 2,00 % kon blijven voor de rest van 2025 en mogelijk tot 2026 zonder nieuwe verlagingen.

In de VS bleef de federal funds rate onveranderd, op een niveau van 4,25 % tot 4,50 %, gedurende zowel juni als juli. De Federale Reserve hield deze beleidsrente sinds december 2024 stabiel, na de eerdere verhogingen in 2022–2023.

In juni en juli verscherpte de interne discussie binnen de Fed: rente omlaag of beter ongewijzigd te houden. Enkele door Trump benoemde Fed-gouverneurs zoals Michelle Bowman en Christopher Waller pleitten voor een renteverlaging al in juli, vanwege zwakkere inflatie en signalen dat de arbeidsmarkt fragieler werd. Zij zagen de tariefdruk van Trumps importheffingen als beperkt en tijdelijk. Echter, Fed-voorzitter Jerome Powell en de meerderheid van de beleidsmakers gaven de voorkeur aan voorzichtigheid en vasthouden aan het beleid tot er duidelijkere economische signalen zijn – met name vanwege recent licht oplopende inflatie (rond 2,7 % in juni) en wisselend arbeidsmarktsentiment. Meerdere economen en marktanalisten verwachten dat renteverlagingen niet eerder dan september of zelfs later in 2025 zullen plaatsvinden.

Wat is er dit jaar op de beurzen gebeurd? Heel wat, zo blijkt. De eerste maanden van 2025 brachten eerst een tariefschok en beurscrash, gevolgd door een krachtig herstel en recordstanden tegen en tijdens de zomer. In het eerste kwartaal van 2025 realiseerden de wereldwijde aandelenmarkten vrijwel geen winst door toegenomen volatiliteit. In maart–april veroorzaakten nieuwe tariefsmaatregelen van de VS, onder leiding van president Trump, een scherpe beursdaling: de S&P 500 daalde op 2 en 3 april meer dan 10 %, waarbij in twee dagen meer dan $3 biljoen marktkapitalisatie verdween. Daarna volgde een herstel: tegen 13 mei noteerde de S&P 500 opnieuw positief over het jaar met een opleving tot recordniveaus in juni en juli. Trump heeft met zijn tarieven de beursrally niet kunnen stoppen.

Wat gebeurde er met de dollar? Sinds het begin van 2025 heeft de Amerikaanse dollar aanzienlijk terrein verloren ten opzichte van de euro. Op 1 januari noteerde de wisselkoers rond 1 USD = € 0.966, maar begin juli zakte dat naar een dieptepunt van ongeveer € 0.847, wat neerkwam op een daling van ruim 12 % over de eerste zeven maanden van het jaar. De euro bereikte zelfs op 1 juli een piek tegen de dollar van 1 EUR = $1.1805. De daling van de dollar werd veroorzaakt door de monetaire versoepeling door de Federal Reserve en handelsgerelateerde onzekerheid. Beleggers verschoof hun voorkeur naar alternatieve activa zoals goud en Bitcoin. De dollar verzwakte in de eerste helft van het jaar mede dankzij monetaire signalen en geopolitieke onzekerheid. In juli kon de ‘greenback’ weer wat herstellen.

In 2025 beleefde goud zijn sterkste rally in jaren. Begin januari handelde de spotprijs rond $2.650 per ounce, waarna gedurende het eerste kwartaal een gestage klim volgde naar $3.138 op 2 april. De hoofdtriggers waren geopolitieke spanningen, tarievendiscours en dalende renteverwachtingen. Tijdens het tweede kwartaal kende goud enige schommelingen: na een lichte terugval rond 8 april onder $3.000 herstelde de koers snel. Op 21 april bereikte de prijs zijn kwartaalhoogtepunt van $3.434, zelfs een fractie boven $3.500 tijdens intraday handel. Hoewel in de daaropvolgende dagen de prijs licht corrigeerde, bleef goud in de buurt van US $ 3.300–3.400, een duidelijke bevestiging van de sterke mondiale vraag naar veilige havens in een turbulente macro-economische context, gekenmerkt door handelsspanningen en renteverklaringen

Daarna volgden enkele volatiliteitsmomenten door beleidsverwachtingen van de Amerikaanse centrale bank. Eind juni sloot goud af op ongeveer $3.303 per ounce. Volgens het World Gold Council steeg de goudprijs in de eerste zes maanden van 2025 met ongeveer 26 % in dollarwaarde. Dat maakt goud tot één van de sterkste beleggingen van het jaar tot dusver. Analisten zoals JPMorgan en Goldman Sachs hebben hun jaarprognoses naar boven bijgesteld, met verwachtingen tot $3.675 eind 2025 en zelfs richting $4.000 in 2026.  In euro's volgde de prijs gelijkaardige pieken: in januari noteerde goud rond €2.700 per ounce. Op 31 januari overschreed de prijs voor het eerst de €2.700, en op 16 april bereikte hij €2.934. Op 6 mei stak prijs zelfs de €3.017 grens over. Ook dat betekent een groei van ruim 25 % in euro over een periode van zes maanden.