De meerwaardebelasting: help de kat haar eigen jongen terug te vinden

Vanaf 1 januari 2026 zullen particulieren in België op beleggingsgoud in de vorm van baren, staven en wettelijke munten een 10 % solidariteitsbijdrage betalen over meerwaarden boven de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000. 

Daarentegen blijven juwelen van goud, als geen financiële activa, buiten dit regime en vallen ze onder de klassieke vrijstellingsregels van privévermogen — tenzij er sprake is van speculatief gedrag. Tot zo ver de feiten. Structuur, vrijstelling en praktijk zijn nu duidelijk, maar administratieve details zoals broninhouding en controleprocedures worden nog verder verfijnd in de komende wetsontwerpen. Dat is hoognodig ook, want nu weet niemand waar hij aan toe is. 

Laten we de zaken even van wat dichterbij bekijken: het wetsontwerp omschrijft "financiële activa" waarop de meerwaardebelasting verontschuldigd is duidelijk inclusief beleggingsgoud, en dus gericht op baren, staven en erkende beleggingsmunten (bijvoorbeeld Krugerrand, Maple Leaf enzovoort). Dat betekent dat de meerwaarden bij verkoop van deze vormen van fysiek goud – boven de vrijstelling – worden belast tegen 10 %.

In tegenstelling tot beleggingsgoud wordt juwelen van goud niet als financiële activaklasse beschouwd, maar als roerend privégoed, waarop de klassieke regels van normaal beheer blijven gelden. Zolang het puur als privévermogen is aangehouden, blijft de meerwaarde op juwelen vrijgesteld van deze nieuwe belasting – tenzij de fiscus vermoedt dat het gaat om speculatief of beroepsmatig handelen

De banken en financiële instellingen krijgen de hoofdverantwoordelijkheid toebedeeld om de belasting als bronheffing in te houden bij verkoop van activa. Ze zullen 10 % inhouden op alle gerealiseerde meerwaarden, ongeacht je persoonlijke vrijstellingen. In de praktijk betekent dit dat je na verkoop meteen 10 % wordt belast.

Er is wel een vrijstelling van € 10 000 per jaar (€ 15 000 als je die niet verbruikt en opspaart) maar die wordt niet automatisch toegepast door banken – die houden gewoon 10 % in. Willen beleggers gebruikmaken van hun vrijstelling, dan kunnen ze via de ‘opt-out’-mogelijkheid vragen om de belasting niet in te houden en deze later zelf aangeven tijdens de belastingaangifte. Maar dan beginnen de problemen. 

Volgens de federatie van banken (Febelfin) kampt de sector met voorbereidingsproblemen. Zij waarschuwen dat het zeer moeilijk wordt om deze maatregel tijdig technisch volledig operationeel te krijgen tegen 1 januari 2026.

Onze regering is er dus weer in geslaagd om iets in elkaar te flansen dat kant noch wal raakt. Rond de meerwaardebelasting blijven tal van vraagtekens hangen. Om er maar eentje op te noemen: hoe zit het met de meerwaarde verschuldigd op antieke gouden munten of munten met een beleggingswaarde? Wie gaat daarvan de juiste waarde schatten? Of nog eentje: de banken hebben geen enkele affiniteit met gouden munten, hoe gaan ze het berekenen van de meerwaarde aanpakken wanneer die munten elders worden bewaard. Worden goudhandelaren ook belast met het aanrekenen van de meerwaarde, met alle organisatorische problemen van dien? We zullen het hier maar bij houden, zeker? In ieder geval wordt het hoog tijd dat we dringend meer opheldering krijgen over de meerwaardebelasting op goud, zodat we de situatie juist kunnen inschatten.